Baklava nedir, tarihçesi ve çeşitleri nelerdir? Ramazan Bayramı sofralarının vazgeçilmez bayram tatlısı baklava hakkında tüm detaylar ve soğuk baklava tarifi.
Ramazan ayının sonunda gelen Ramazan Bayramı, halk arasında bilinen adıyla Şeker Bayramı, yalnızca bir bayram değil; paylaşmanın, ziyaretlerin ve tatlı sohbetlerin simgesidir. Bu özel günlerin en güçlü sembollerinden biri ise hiç kuşkusuz baklavadır. İncecik açılmış hamuru, tereyağının kokusu ve şerbetin dengesiyle baklava; bayram tatlısı olarak sofraların baş tacı olmayı yüzyıllardır sürdürüyor.
Baklavanın Tarihçesi
Baklavanın kökeni çok eski dönemlere dayanır. Tarihçiler, ilk örneklerinin Orta Asya’daki Türk topluluklarının yaptığı katmanlı hamur tatlılarına kadar uzandığını söyler. Göçlerle birlikte Anadolu’ya gelen bu tatlı kültürü, Osmanlı İmparatorluğu saray mutfağında büyük bir gelişim göstermiştir.
Özellikle Osmanlı Sarayı Mutfağı, baklavayı adeta bir sanat haline getirmiştir. Saray aşçıları hamuru o kadar ince açarlardı ki “gazete okunacak incelikte” olduğu söylenirdi.
Osmanlı döneminde bu muhteşem lezzet sadece bir tatlı değil, aynı zamanda bir prestij göstergesiydi. Hatta sarayda özel bir gelenek vardı:
Her yıl Ramazan Bayramı öncesinde padişahın emriyle hazırlanan baklavalar, yeniçerilere törenle dağıtılırdı.
Bu törene Baklava Alayı adı verilirdi.
Bu gelenek, baklavanın kültürel ve tarihsel önemini açıkça ortaya koymaktadır.
Bayramlarda Baklava Geleneği
Türk kültüründe bayramlar, ailelerin ve komşuların bir araya geldiği özel günlerdir. Bayram ziyaretlerinde tatlı ikram etmek, misafire verilen değerin göstergesi sayılır.
Bu yüzden özellikle Ramazan Bayramı denince akla gelen ilk tatlılardan biri baklava olur.
Bayram sabahı:
• Evlerde tepsiler dolusu baklava hazırlanır
• Komşulara ve akrabalara ikram edilir
• Bayram ziyaretine gelen çocuklara şeker ve tatlı sunulur
Bu nedenle halk arasında bayramın adı zamanla Şeker Bayramı olarak da anılmaya başlanmıştır.
Baklava; sadece bir tatlı değil, misafirperverliğin, paylaşmanın ve bereketin sembolüdür.
Günümüzde Baklava Kültürü
Türkiye’de baklava ustalığı adeta bir zanaat olarak kabul edilir. Özellikle Gaziantep, dünyanın baklava başkenti olarak bilinir.
Burada yapılan Gaziantep Baklavası, Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaret tescili almış önemli bir lezzettir.
Günümüzde klasik baklava çeşitlerinin yanında birçok farklı yorum da ortaya çıkmıştır:
• Fıstıklı baklava
• Cevizli baklava
• Midye baklava
• Havuç dilimi baklava
• Soğuk baklava
Son Yılların Trend Tatlısı: Soğuk Baklava
Özellikle son yıllarda sosyal medyada popülerleşen soğuk baklava, klasik olandan farklı olarak şerbet yerine sütlü bir karışımla hazırlanır.
Üzerinde kakao ve çikolata dokunuşu bulunur. Bu nedenle daha hafif ve ferah bir tatlıdır. Özellikle yaz aylarında ve bayram sofralarında tercih edilen modern bir bayram tatlısı haline gelmiştir.
Evde Kolay Soğuk Baklava Tarifi
Malzemeler
Hamur için
• 1 paket baklavalık yufka
• 150 g tereyağı
• 1 çay bardağı sıvı yağ
• 1 su bardağı çekilmiş fıstık veya ceviz
Sütlü şerbet için
• 2 su bardağı süt
• 1 su bardağı şeker
• 1 paket vanilin
Üzeri için
• 2 yemek kaşığı kakao
• 1 yemek kaşığı pudra şekeri
• Rendelenmiş çikolata veya toz Antep fıstığı
Yapılışı
-
Tereyağını eritip sıvı yağ ile karıştırın.
-
Fırın tepsisine bir kat baklavalık yufka serin ve üzerine yağ sürün.
-
Bu işlemi yaklaşık 10 kat olacak şekilde tekrarlayın.
-
Üzerine çekilmiş fıstık veya ceviz serpin.
-
Kalan yufkaları da aynı şekilde kat kat yerleştirin.
-
Dilimleyin ve önceden ısıtılmış 170°C fırında 35-40 dakika pişirin.
Şerbeti
-
Süt ve şekeri karıştırarak ısıtın (kaynatmayın).
-
Vanilini ekleyin ve soğumaya bırakın.
Fırından çıkan sıcak tepsinin üzerine soğuk şerbeti dökün.
Son Dokunuş
Tatlı tamamen soğuduktan sonra üzerine:
• Kakao
• Pudra şekeri
• Rendelenmiş çikolata
serpin ve buzdolabında 2-3 saat dinlendirin.
Sonuç
Hem geleneksel bayram ruhunu yaşatan hem de modern tatlı severleri mutlu eden baklava, özellikle Ramazan Bayramı sofralarının vazgeçilmezidir.
Soğuk baklava ise bu köklü geleneğe modern bir dokunuş ekleyerek yeni nesil tatlı severlerin favorisi olmuştur.
Tüm kalbimle herkese sevdikleriyle birlikte sağlık, huzur ve umut dolu bir bayram diliyorum.
-
Gaziantep Baklavası Coğrafi İşaret Belgesi : Türk Patent
-
Kültür Bakanlığı Baklava Hakkında : Kültür Bakanlığı
Bilgilendirme:
Vanilin, kimyada 4-hidroksi-3-metoksibenzaldehit ismiyle bilinen, tabiî olarak vanilyanın meyvesinde glikozit halinde bulunan hoş kokulu bir madde.
Kakao (Theobroma cacao), 4-8 metre boyunda ebegümecigiller (Malvaceae) familyasından çikolata yapımında kullanılan bir bitki türü.
Pudra şekeri, şekerin ufalanarak bir miktar mısır nişastasıyla toz kıvamına getirilmiş halidir. Türk mutfağında tatlı ve böreklerde yaygın olarak kullanılan bir besin maddesidir.
YORUMLAR